Tartışmanın ortasında en hızlı cevabı verenin kazandığı bir yarış yok. Türkiye’den 459 kişiyle yapılan yeni bir çalışma, ilişkide o an ne hissettiğini fark edebilme ve duyguyu yönetebilme becerilerinin ilişki memnuniyetiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor. Yani bazen en iyi cevap, üç saniye geç gelen cevap.
İlişkide farkındalık deyince mum yakıp meditasyon yapmıyoruz
“Mindfulness” kelimesi ilişki yazısına girince insanın gözünün önüne hemen nefes egzersizi ve yoga matı gelebilir. Buradaki mesele çok daha gündelik: Partnerin bir şey söylediğinde otomatik savunmaya geçmeden önce ne hissettiğini fark etmek, konuşurken gerçekten orada olmak ve kafanda karşı cevabı hazırlarken karşı tarafın yarısını kaçırmamak.
Yıldız Teknik Üniversitesi’nden araştırmacıların 459 romantik ilişkisi olan Türkiye katılımcısıyla yaptığı ve 4 Eylül’de yayımlanan yeni çalışma, ilişkisel farkındalık ve duygusal zekânın ilişki memnuniyetiyle anlamlı biçimde bağlantılı olduğunu buldu. Çalışma neden-sonuç kanıtlamıyor; ama “iyi ilişki yalnız doğru kişiyi bulma işi” fikrine güzel bir ek yapıyor: O ilişkinin içinde nasıl davrandığın da önemli.
Tartışmada ilk refleksimiz bazen bugüne ait değil
Araştırmanın baktığı başlıklardan biri çocuklukta yaşanan psikolojik kötü muameleydi. Daha yüksek düzeyde bu deneyimleri bildiren katılımcılarda ilişkisel farkındalık, duygusal zekâ ve ilişki memnuniyeti daha düşük görünüyordu. Araştırmacılar bu değişkenler arasında dolaylı bağlantılar buldu; fakat bunun zaman içindeki yönünü anlamak için uzun süreli çalışmalara ihtiyaç olduğunu özellikle belirtiyor.
Gündelik hayata çevirince şu ihtimali düşünmek faydalı: Partnerin “neden mesaj atmadın?” dediğinde sen yalnız o cümleye değil, daha önce yaşadığın eleştirilme ya da kontrol edilme hissine de tepki veriyor olabilirsin. Bu her tartışmayı çocukluğa bağlamak demek değil. Sadece bazen reaksiyonumuzun cümleden daha büyük olduğunu fark etmek.
Üç saniyelik boşluk küçümsenmesin
İlişkide farkındalık çok büyük bir teknik olmak zorunda değil. “Şu an sinirlendim, hemen cevap verirsem konu başka yere gidecek” diyebilmek bile başlangıç. Ya da karşı taraf konuşurken telefon ekranına bakmamak, ne demek istediğini varsaymak yerine “bunu böyle mi söylüyorsun?” diye sormak.
Özellikle WhatsApp tartışmalarında bu pay daha da değerli. Yazılı mesajın tonu yok; biz tonu kafamızda ekliyoruz. Nokta koydu diye soğuk, kısa yazdı diye ilgisiz, çevrimiçi oldu diye bilerek cevap vermiyor sonucuna gitmek birkaç saniye sürüyor. Gerçek bilgiyle kendi yorumumuzu ayırmak bazen tartışmanın yarısını ortadan kaldırabilir.
İyi ilişki hiç gerilmemek değil
Birbirine bağlı iki insanın hiç yanlış anlamaması, hiç tetiklenmemesi, hiç sinirlenmemesi gerçekçi değil. Mesele gerilim çıktığında onu nereye götürdüğümüz. Duyguyu fark etmek, karşı tarafı dinlemek ve kendi reaksiyonunu biraz düzenleyebilmek tartışmayı “kim haklı?” yarışından çıkarabilir.
Bazen konuşmaya ara vermek de bunun parçası. “Şu an çok doluyum, yarım saat sonra konuşalım” cümlesi kaçmak değil; gerçekten yarım saat sonra dönüyorsan gayet yetişkin bir yöntem. İlişkide her şeyi anında çözmek zorunda değiliz. Bazı cümlelerin biraz demlenmesi Türk kahvesinden daha faydalı olabilir.
Kaynaklar
