Yeni bir araştırma, beynimizi formda tutmanın sırrının yalnızca sağlıklı beslenme ya da egzersizden ibaret olmadığını ortaya koyuyor. Görünüşe göre yaratıcılık, zihinsel gençliğin en etkili vitaminlerinden biri. Resim yapmak, müzikle ilgilenmek, şiir yazmak ya da bir video oyunu öğrenmek gibi aktiviteler sadece keyifli zaman geçirmekle kalmıyor, beynimizin yaşlanma hızını da yavaşlatıyor.
Trinity College Dublin’deki Global Brain Health Institute (GBHI) araştırmacıları, 1.400’den fazla kişinin beyin taramalarını inceleyerek dikkat çekici sonuçlara ulaştı. Profesyonel dansçılardan müzisyenlere, ressamlardan strateji oyuncularına kadar pek çok farklı yaratıcı alan temsilcisi, aynı yaş grubundaki diğer bireylere kıyasla ortalama 5 ila 7 yıl daha “genç” bir beyne sahipti. Üstelik yalnızca kısa süreli bir yaratıcı uğraş bile bu etkiyi gösteriyor: İki ay boyunca 30 saatlik bir video oyunu eğitimi alan katılımcıların beyin yaşları ortalama 2 ila 3 yıl gençleşti.
Bilim insanlarına göre, yaşlanmayla birlikte 30’lu yaşlardan itibaren beyinde başlayan doğal değişim süreci; stres, kötü uyku, çevresel toksinler ve kalp-damar rahatsızlıkları gibi etkenlerle hızlanabiliyor. Ancak yaratıcılık, bu sürecin tam tersine etki ederek adeta beynin yaşlanma frenine basıyor.
Beyni Genç Tutan Yaratıcılığın Sırrı
Peki ama yaratıcı olmak beyinde neyi değiştiriyor? Araştırmacılar, yaratıcı bireylerin beyin bölgeleri arasında iletişimin çok daha aktif olduğunu gözlemledi. Bu da bilginin daha hızlı işlenmesi, hafızanın daha verimli çalışması ve karar alma süreçlerinin güçlenmesi anlamına geliyor. Ayrıca yaratıcılıkla beslenen beyinlerde “hiperaktiflik” ya da aşırı uyarılma daha az görülüyor; yani zihin hem üretken hem de dengede kalabiliyor.
Bu etki en çok prefrontal korteks (planlama ve karar verme merkezi) ve hipokampus (hafıza merkezi) gibi yaşla birlikte zayıflayan bölgelerde hissediliyor. Başka bir deyişle, yaratıcı aktiviteler demans gibi nörolojik gerilemelere karşı da koruyucu bir rol üstleniyor. Uzmanlar, “Ne kadar çok yaratıcılıkla meşgul olursanız, beyniniz o kadar genç kalır,” diyor.
Kalem, fırça, müzik aleti ya da mutfak tezgahı fark etmez; önemli olan, kendinizi ifade etmenin bir yolunu bulmak. Çünkü hayal gücünüzü ne kadar çok kullanırsanız, beyniniz o kadar diri, üretken ve genç kalıyor.
