Bir ilişkin var.
Ama eski flört hâlâ “arada konuştuğun iyi bir arkadaş”. İş yerindeki biriyle mesajlaşmalar biraz fazla eğlenceli ama “hiçbir şey yok”. Bir başkasıyla da işler kötü giderse belki bir gün ne olacağını bilmiyorsun.
Hiçbiri teknik olarak sevgili değil.
Hiçbirine açık açık “seni yedekte tutuyorum” da demedin.
Ama hepsinin üzerine görünmez küçük bir etiket koymuş gibisin:
Acil durumda camı kırınız.
Dating sözlüğünde bunun bir adı var: cushioning.
Yeniden gündeme taşınan bu kavram, mevcut ilişki biterse düşüşü biraz daha yumuşak geçirmek için romantik ihtimalleri çevrede tutmayı anlatıyor. Kelime zaten İngilizcedeki “cushion your fall”, yani düşüşünü yumuşatma fikrinden geliyor.
Kulağa biraz sigorta poliçesi gibi geliyor.
Romantizmin en seksi hâli kesinlikle değil.
Önce kritik ayrım: Arkadaşın olması cushioning değil
Burada sosyal medyanın sevdiği bir tuzağa düşmemek gerekiyor.
Sevgilin varken eski sevgilinle medeni biçimde konuşman tek başına cushioning değil. Karşı cinsten yakın arkadaşının olması da değil. Birinin sana çekici gelmesi ise zaten insan beyninin ilişki durumunu kontrol edip faaliyetlerini durdurduğu bir özellik değil.
Hatta yakın zamanda yayımlanan ilişki değerlendirmeleri, bir ilişki içindeyken başka birinden kısa süreli hoşlanmanın otomatik olarak “ilişki kötü gidiyor” anlamına gelmediğini; asıl farkı davranışın, sınırların ve mevcut ilişkiye bağlılığın yarattığını vurguluyor.
Cushioning daha başka bir yerde başlıyor.
Bir insanla iletişimin altında bilinçli ya da yarı bilinçli biçimde “bu ilişki biterse burada bir ihtimal var” duygusu duruyorsa…
Partnerinden o iletişimin bazı bölümlerini özellikle saklıyorsan…
Karşı tarafa hâlâ romantik olarak müsait olabileceğin sinyalini veriyorsan…
Ya da mevcut ilişkin biraz sallandığında ilk iş belirli bir kişiye doğru yanaşıyorsan…
Yastık koltuğa yerleşmeye başlamış olabilir.
Peki insan neden sevgilisi varken B planı oluşturur?
İlk cevap kolayca “çünkü kötü insan” olabilir ama gerçek hayat çoğu zaman bundan biraz daha dağınık.
Cushioning davranışının arkasında ilişkinin biteceğine dair güvensizlik, yalnız kalmaktan korkmak, sürekli dışarıdan onay alma ihtiyacı ya da aslında mevcut ilişkiye tam olarak bağlanmak istememek bulunabiliyor. Bu davranışın nedenleri arasında güvensizlik, yalnız kalma korkusu ve başka insanlarla romantik olasılıkları açık tutma arzusu sayılıyor.
Yani bazen mesele “başka biriyle olmak istiyorum”dan çok:
“Ya bu ilişki biterse tamamen yalnız kalmayayım.”
Fakat romantik hayatın ironisi tam burada.
İnsan kendisini ilerideki olası düşüşten korumak için yastıklar dizerken, içinde bulunduğu ilişkinin gerçekten yakınlaşabileceği alanı daraltabiliyor.
Çünkü tam bağlanmak biraz da “B planım hazır” güvenliğinden vazgeçmeyi gerektiriyor.
En yorucu kısmı fiziksel aldatma değil, belirsizlik
Cushioning’in insanı rahatsız eden tarafı çoğu zaman “başka biriyle bir şey yaşandı mı?” sorusu bile değil.
Daha sinsi olan şu:
Ben bu ilişkinin içindeyken karşımdaki insan aslında yarım ayağıyla çıkış kapısında mı bekliyor?
Telefon ters çevriliyor.
Belirli bir isim geçtiğinde açıklama gereğinden fazla uzuyor.
“Biz sadece arkadaşız” cümlesi teknik olarak doğru olabilir ama o arkadaşla yapılan konuşmanın tonu mevcut partnerden özellikle gizleniyor.
Tek tek bakıldığında hiçbir davranış CSI bölümü açacak kadar büyük olmayabilir. Bir araya geldiğinde ise insanın içine küçük ama sürekli çalışan bir “burada bir şey tuhaf” hissi bırakabiliyor.
Bu yüzden cushioning’i yakalamanın yolu telefon dedektifliği değil.
Asıl mesele ilişkinin sınırlarının iki tarafta aynı anlama gelip gelmediğini konuşmak.
Çünkü “sadakat” herkesin kafasında aynı sözlük maddesi değil
Bir çift için eski sevgiliyle haftada bir mesajlaşmak tamamen normal olabilir.
Başka bir çift için flört uygulamasını telefonda tutmak bile sınır ihlalidir.
Bir başkası için sorun uygulamanın telefonda olması değil, hâlâ aktif kullanılmasıdır.
Bu yüzden ilişkilerde en büyük sıkıntılardan biri bazen yanlış davranıştan önce konuşulmamış kural oluyor.
İki kişi aynı oyunu oynadığını düşünüyor ama birinin kuralları Monopoly, diğerininki Uno.
Cushioning şüphesi varsa en anlamlı soru “telefonunu göster” olmayabilir.
Daha iyi soru şu:
“Biz bu ilişkide romantik olarak başka insanlarla hangi sınırlar içinde iletişim kurmayı normal kabul ediyoruz?”
Verilen cevaptan çok, o konuşmanın nasıl yapıldığı bile epey şey anlatabilir.
Savunma mı?
Şeffaflık mı?
Konu değiştirme olimpiyatları mı?
Orası artık size ait.
Belki de asıl kırmızı bayrak “yedek insan” değil, yedek hayat
Cushioning’i ilginç yapan şey, yalnızca modern flört dünyasına yeni bir isim vermesi değil.
Bir ilişkiyi gerçekten yaşarken aynı anda onun sonrasını hazırlama fikrini görünür kılması.
Evet, hiçbir ilişkinin sonsuza kadar süreceğinin garantisi yok.
Ama aşk zaten biraz bu saçma risk üzerine kurulu.
Birini seçiyorsun ve “bu bozulursa aynı gün teslim yeni modelim var” garantisi gelmiyor.
İyi ki de gelmiyor.
İnsan ilişkisi beyaz eşya değil.
