Bir dakika önce koltukta uyuyan kedi, bir anda evin bir ucundan diğerine depar atıyor; halıyı topluyor, koltuğun üzerinden sekip koridora dalıyor. Sen yarı uykulu bakarken o belli ki gece vardiyasına yeni başlamış. Bu ani enerji patlamalarının adı var ve çoğu zaman gayet normal.
Hayır, gece seni özellikle sinir etmek için yapmıyor
Kedi sahiplerinin çok iyi bildiği bir sahne var: Ev sessizleşmiş, herkes yatmış, ışıklar kapanmış. Tam o sırada salondan bir patırtı geliyor. Sonra koridorda dört nala bir kedi beliriyor. Birkaç tur, ani yön değişiklikleri, halıya saldırı, koltuğa çıkış, tekrar iniş… Beş dakika sonra aynı kedi sanki hiçbir şey olmamış gibi oturup pati temizliyor.
Bu ani enerji patlamalarına “zoomies” deniyor. Özellikle genç kedilerde daha sık görülüyor. Gün içinde uzun süre uyuyan, evde tek başına kalan ya da yeterince hareket etmeyen kediler akşam saatlerinde biriken enerjiyi kısa ama yoğun bir koşuyla boşaltabiliyor. Yani senin yatma saatinle onun “bir tur daha atayım” saati çakışmış olabilir.
Kedilerin saat ayarı bizimkiyle aynı değil
Bizim için gece 23.30 “artık uyuyalım” saati olabilir. Kedilerin biyolojik ritmi ise tam olarak bizim mesai düzenimize göre çalışmıyor. Kediler özellikle gün doğumu ve gün batımı çevresinde daha hareketli olabiliyor. Ev kedilerinde bu doğal ritim, insanların eve gelişi, mama saati ve akşam hareketliliğiyle birleşince aktivite daha da geç saatlere kayabiliyor.
Sen bütün gün dışarıdayken koltukta uyuyan kedi, sen eve gelip evi hareketlendirdiğinde kendi gününün daha sosyal bölümüne geçmiş olabilir. Gece yarısındaki koridor koşusu biraz da “ben bütün gün dinlendim, şimdi sıra sende” meselesi.
Apartman dairesinde enerji birikmesi çok kolay
Özellikle evden dışarı çıkmayan kedilerde gün içinde ne kadar hareket ve merak alanı olduğu önemli. Camdan bakmak, tırmanmak, saklanmak, oyuncak kovalamak ve av davranışını taklit eden kısa oyunlar kedinin gününü zenginleştiriyor. Bunlar azaldığında akşam saatlerindeki enerji patlaması daha belirgin hale gelebiliyor.
Çözüm kediyi yorulana kadar koşturmak değil. Gün içine yayılan birkaç kısa oyun seansı çoğu zaman daha mantıklı. Oltalı oyuncak, küçük top, güvenli tünel ya da mamanın bir kısmını arayarak bulacağı basit oyunlar işe yarayabilir. Özellikle yatmadan bir süre önce yapılan kısa bir oyun, ardından normal öğünü vermek bazı kedilerde gece hareketliliğini daha dengeli hale getirebilir.
Her gece maraton varsa küçük bir düzenleme yapılabilir
Zoomies tek başına bir problem değil. Kedi birkaç dakika koşturup sonra normale dönüyorsa, vücut dili rahatsa ve günün geri kalanında olağan davranıyorsa çoğu zaman yapılması gereken özel bir şey yok. Hatta evin içinde ani viraj alırken kaymaması için kırılabilecek eşyaları kenardan çekmek ve oyun alanını güvenli tutmak yeterli olabilir.
Ama davranış birden başladıysa, normalden çok daha uzun sürüyorsa, kedi koşarken huzursuz görünüyorsa, sürekli miyavlama, aşırı iştah, kilo kaybı, korku hali ya da başka belirgin davranış değişiklikleri eşlik ediyorsa “enerjisi var işte” deyip geçmemek daha doğru. Özellikle ileri yaştaki kedilerde yeni başlayan gece huzursuzluğu veterinerle konuşulmalı.
Onun dışında gece üçte salondan gelen ses muhtemelen evde hırsız olduğu anlamına gelmiyor. Büyük ihtimalle kediniz yine görünmez bir rakiple İstanbul Grand Prix’sine hazırlanıyor.
Alt komşu aynı fikirde olmayabilir; o ayrı konu.
