Solak olmak dramatik bir kader değil. Daha çok, dünyanın size her gün “Bunu sağ elinle yapsan daha kolaydı” diye küçük notlar bırakması.
13 Ağustos Dünya Solaklar Günü, solaklığı gizemli bir süper güce çevirmekten çok daha iyi bir şeye yarıyor: Sağ elini kullananların hiç fark etmediği gündelik tasarım ayrıntılarını görünür kılıyor. Günün resmî sitesi, kutlamanın amacını solakların sağ elliler için tasarlanmış bir dünyada karşılaştığı günlük meseleler hakkında farkındalık yaratmak olarak tanımlıyor.
Bu meselelerin çoğu büyük değil. Zaten komik tarafı da burada. Tek başına önemsiz görünen küçük sürtüşmeler, yıllar içinde solaklara özel bir el becerisi, sabır ve “bir şekilde hallederim” refleksi kazandırıyor.
Spiral defter: Yazı yazarken bilek için tasarlanmış mini engelli parkur
Sağ elini kullanan biri için spiral yalnızca defterin cildi. Solak biri içinse elin tam altına denk gelen metal bir sınır kapısı. Sayfanın ortasına yaklaştıkça bilek havalanır, yazı açısı değişir, imza bir anda deneysel tipografiye dönüşür. Solakların defteri ters çevirmesi ya da arka sayfadan başlaması bu yüzden bir kişilik özelliği değil, mühendislik çözümüdür.
Makas: “Ben bozuk muyum, bu mu kesmiyor?” anı
Klasik makasın bıçak yerleşimi ve tutuşu sağ ele göre olduğunda sol elle kesilen çizgiyi görmek zorlaşabilir. Çocukken kâğıt kesme ödevinde geometrik şekil yerine kıyı şeridi çıkaran herkes suçun tamamını kendinde aramasın. Bazen mesele yetenek değil, aracın kimi varsayarak tasarlandığıdır.
Kupa üzerindeki desenin yalnızca karşı masaya görünmesi
Üzerinde güzel bir illüstrasyon bulunan kupayı sol elle tuttuğunuzda tasarım çoğu zaman size değil, karşınızdakine bakar. Kahve yine kahvedir elbette; ama hediyelik eşya endüstrisi küçük bir an için “Bu mesaj aslında senin için değildi” hissi verir.
Kredi kartı cihazları, okul sıraları ve diğer sessiz ittifaklar
Kalemi zincirle sağ tarafa bağlanmış banko, kol dayama tablası yalnızca sağda bulunan konferans sandalyesi, sağa yakın konumlandırılmış ödeme cihazı… Hiçbiri tek başına hayatı durdurmaz. Fakat hepsi aynı tasarım varsayımının akrabasıdır: Kullanıcı sağ elini kullanacaktır.
| Solakların günlük süper gücü farklı düşünmek değil; çoğu eşyayı önce zihninde yeniden yerleştirip sonra kullanmak olabilir. |
Bugünün küçük deneyi
Sağ elini kullananlar için Dünya Solaklar Günü’nün en eğlenceli kutlaması, bir saat boyunca günlük işleri sol elle denemek olabilir. Kapı açmak, bir şeyler kesmek, telefonla yazmak, kahve karıştırmak… Amaç solaklığı taklit etmek değil; tasarımın görünmez tercihlerini bir anlığına fark etmek.
Solaklar içinse bugün, yıllardır geliştirilen o sessiz adaptasyon repertuvarını kutlama günü. Defteri çevir, makası değiştir, kupanın desenini karşı masaya hediye et. Dünya sağa meyilli olabilir; solakların kendi açısı zaten yeterince iyi.
